Psychologiczne podstawy obiektywizmu

Wady i zalety własnej osobowości oraz wyglądu stanowią podstawę samooceny jednostki. Świadomość człowieka, wykształcona poprzez obserwację otaczającego go świata, określa jako pozytywne cechy oraz umiejętności pozwalające na poprawienie standardów życia oraz jego podtrzymanie. Związane jest to z przekonaniem organizmu o jego sile i sprawności dającej mu kontrolę nad życiem. Filozofia jednostki decyduje o tym, co uważa ona za dobre lub złe.

 

 

Przyjęte świadomie wartości nie zmieniają jednak bezpośrednio rzeczywistości, którą obserwują zmysły. Mózg niemal automatycznie zapamiętuje najróżniejsze analogie oraz sprzeczności, kształtując równocześnie podstawowy kodeks chroniący go przed nieprzyjemnościami. Według biologa Richarda Dawkinsa niemal niewykonalne jest całkowite przeprogramowanie umysłu tak, aby uznawał on to, co przyjemne i przyczyniające się do rozwoju za złe, a to co bolesne i niszczące za dobre. Człowiek nie posiada instynktów, lecz sama określona przez geny zdolność do odczuwania podstawowych bodźców, takich jak ból, czy przyjemność, nie pozwala na odwrócenie znaczenia pierwotnych pragnień.

Zgadzając się z tekstem powyższego akapitu można dojść do paru wniosków. Chyba najważniejszym spośród nich jest spostrzeżenie, że im bardziej racjonalne są działania człowieka, tym większe jego poczucie własnej wartości. Innym wnioskiem może być stwierdzenie, że przyjęcie filozofii zawierającej elementy sprzeczne i nieweryfikowalne daje naszemu umysłowi poczucie niepewności. Upośledzona zdolność podejmowania decyzji oraz problemy z konsekwentnym postępowaniem wywołują dyskomfort psychiczny. Jednym z efektów ubocznych podjęcia wyboru złego kodeksu wartości może być ukształtowanie osobowości opartej na dwóch odmiennych kodeksach moralnych. Pierwszy z nich odpowiada za podejmowanie podstawowych decyzji nadających życiu ogólny kierunek, drugi, uważany normalnie za niewłaściwy, „uaktywnia się” w momentach kryzysowych. Tego typu nieścisłości prowadzą do odczuwania przez człowieka wewnętrznego konfliktu, strachu lub popadnięcia w depresję.

W praktyce rozpowszechnione prawa moralne ustanowione przez różne religie oraz sama idea samopoświęcenia prowadzą do konfliktu w psychice człowieka, polegającym na dążeniu do dwóch różnych, sprzecznych sobie celów. Idee uznające za korzystne ubóstwo, umartwianie się, czy tłumienie pragnień i uczuć rozprzestrzeniają choroby psychiczne, podobnie jak wirusy choroby fizyczne — poświęcenie swojego racjonalnego umysłu na rzecz wiary, czy autorytetu daje podobne efekty. Sprzeczne cele, o których mowa, odnoszą się do dwóch podstawowych pragnień człowieka: przetrwania i szczęścia. Kodeks sprzeczny z naturą człowieka, przyjęty przez jednostkę, każe mu dążyć do ideału kierowanego bezgraniczną wiarą. Pragnienie szczęścia wymaga natomiast konkretnego, racjonalnego działania i poddawania wielu zapewnień w wątpliwość. Istnienie w umyśle konfliktu wartości prowadzi do obniżenia samooceny i zniechęca do samodoskonalenia, w ostatecznym rozrachunku podkopując zdrowie psychiczne człowieka. Długotrwałe wystawianie się na działanie szkodliwych bodźców nigdy nie pozostaje bez echa.

Utrzymanie stanu szczęścia wymaga odczuwania fundamentalnego poczucia własnej szlachetności oraz permanentnego kontaktu z rzeczywistością. Kiedy mistycyzm i niekonsekwencja biorą górę nad rozumem, umysł traci pewność, że ma wpływ na rzeczywistość. Porzucenie racjonalizmu na rzecz wiary przeświadcza człowieka, że rozum nie jest absolutem i odbiera mu poczucie kontroli nad światem. Takie zdegradowanie świadomości pozwala na przyswojenie wszelkich, nawet najbardziej nieracjonalnych stwierdzeń, ponieważ i zdegradowany umysł szuka pewnych stałych wartości, które pozwolą mu funkcjonować. Żaden prawdziwie szczęśliwy człowiek nie przyzna, że odrzucenie rozumu pozwoli mu na utrzymanie szczęścia, ponieważ jest on przekonany, że na stan ten zapracował i praca jest mu potrzebna do jego utrzymania. Przyjęcie, że cnotą jest odrzucenie rozumu, a nie jego zachowanie; czczenie życia po śmierci, a nie szczęście w tym świecie; poczucie winy, a nie duma i chęć parcia naprzód uniemożliwia zarówno kontrolę nad życiem, jak i wykształcenie poczucia własnej wartości, czy życiowy sukces. Człowiek postępujący logicznie nie jest ideałem „świętego”. Według psychologa Nathaniela Brandena mistyk nie może być zdrowy psychicznie; nie może reagować odpowiednio, czy wymiernie w obliczu realnych problemów.

Szczególnie negatywne jest tutaj wyzwalanie poczucia winy i ciągłe przywoływanie w pamięci błędów, które to prowadzi do niszczenia ostatnich bastionów racjonalnej części naszego umysłu. Odczuwanie winy jest przeciwieństwem odczuwania dumy niezbędnej do utrzymania zdrowia psychicznego.

Logicznie rzecz biorąc głęboki żal za popełnione błędy nie sprawi, że coś zmieni się na lepsze, a wręcz przeciwnie – unieszczęśliwi co najmniej jedną osobę. Głęboki i długotrwały żal oraz próby naprawienia nieodwracalnych błędów są oznaką neurozy i szkodzą nie tylko choremu, ale i jego otoczeniu. Zarówno świadomość wagi popełnionych błędów, jak i chęć ich naprawienia jest zachowaniem normalnym, lecz zaburzenia umysłowe uniemożliwiają odpowiednią ocenę błędów oraz prowadzą do działań nieadekwatnych do sytuacji. Wszelkiego rodzaju błędy człowieka zdrowego psychicznie są przez niego akceptowane i uczą go jak nie postępować w przyszłości. Nie niszczą one trwale jego fundamentalnego poczucia własnej wartości. Osobowość racjonalna zaczynając jakąś pracę wie, że podejmuje wysiłek i jest przygotowana na popełnienie błędu, dlatego też osiągając swoje cele, czuje dumę wynikającą ze zdolności radzenia sobie z problemami oraz z umiejętności kształtowania rzeczywistości.

Zapewnienie o grzeszności ludzkiej natury oraz przyznanie, że nie powinno się posuwać do skrajności w przestrzeganiu ogólnie przyjętych zasad moralnych mówi, że tak naprawdę nikt nie oczekuje od ludzi faktycznego dążenia do ideału mistycznego. Faktem jest, że człowiek nie byłby w stanie przeżyć, postępując zgodnie z powszechnym kodeksem. „Grzeszna” hipokryzja jest w takim wypadku niezbędna do życia. Ludzie, którzy rzeczywiście starają się żyć zgodnie z oderwanymi od rzeczywistości zasadami, doprowadzają swój umysł do degradacji i faktycznie uśmiercają swoje ego. Argumentem przeciwko postępowaniu ściśle racjonalnemu bardzo często jest zarzut o próbie przekształcenia człowieka w bezuczuciową maszynę, lecz to właśnie próba oddania racjonalnego umysłu na rzecz uczuć powoduje, że człowiek staje się tylko biologicznym mechanizmem reagującym na bodźce na poziomie pierwotnego zwierzęcia, którym był miliony lat temu. Poza tym tylko osoba zdrowa jest w stanie prawidłowo i wymiernie doświadczać emocje. Ludzki umysł, aby funkcjonować, potrzebuje dokonywać decyzji i w wypadku, w którym podejmuje je kierując się uczuciami, rozwija nadmiernie swoją wrażliwość w efekcie wyolbrzymiając znaczenie różnych bodźców. Czasem ciężko jest postępować czysto racjonalnie, lecz można przyjąć, że im działanie jest bardziej logiczne, tym zdrowsza jest osoba je podejmująca. Nie jest możliwe istnienie zdrowego umysłu opierającego swoje działania na zasadach innych niż racjonalne, a w szczególności na kodeksie wpędzającym człowieka w wir silnych negatywnych i nieadekwatnych uczuć.

Wszelkie działania przeciwko ludzkiej naturze odnoszą negatywny skutek dla psychiki. Próba wmówienia człowiekowi, iż bogactwo przekreśla jego szanse na zbawienie lub ostrzeżenie, że pożądanie jest złe czyni człowieka nieszczęśliwym, przekonuje go o jego grzesznej naturze. W społeczeństwie, w którym zostały wprowadzone w życie doktryny mistyczne, niewielu jest ludzi zdrowych psychicznie, ponieważ stan ten wymaga samotności będącej efektem przeciwstawienia się ogólnie przyjętym zasadom. Samotność utrudnia życie, człowiek potrzebuje akceptacji choćby wąskiej grupy innych ludzi, podobnie jak potrzebuje pomocy w sytuacjach, w których nie jest sobie w stanie poradzić samotnie. Tylko osoby wyjątkowo odporne psychiczne i silne są w stanie zaniedbać jedne z podstawowych potrzeb po to, by zyskać inne. Wspomniana chęć akceptacji, czy choćby potrzeba szacunku i uznania są niezmiernie trudne do zaniedbania nawet w obliczu potrzeb samorealizacji. Większość ludzi nie ma siły, by dążyć do szczęścia własną ścieżką przeciwstawiając się społeczeństwu i odmawiając sobie części przyjemności i potrzeb. Jednostki, które wykształciły przeświadczenie o słuszności swoich przekonań oraz posiadają prawdziwe poczucie własnej wartości wiedzą, że odmawiając sobie pewnych przyjemności, nic nie poświęcają, lecz robią coś w imię innych, ważniejszych korzyści. Osoby bardzo uczuciowe, niezdecydowane lub opierające swoje działania na decyzjach grupy, do której przynależą, uważają takie działania za niewykonalne, a wręcz szkodliwe i uznają je za niezrozumiałe poświęcenie.

Istnieje wiele różnych powodów, dla których ludzie rozdarci wewnętrznie oraz nie posiadający wysokiej samooceny nie przyznają się do swoich problemów lub je bagatelizują. Deklaracja szczęścia nie stanowi dowodu na faktyczne odczuwanie tego stanu. Najczęściej szczęście rozumiane jako trwały stan przeświadczenia o swojej wartości oraz zdolność do pełnego czerpania przyjemności z życia, jest uczuciem nieznanym i nieosiągalnym. Ludzki mózg działa na zasadzie synergii, dlatego też już niewielkie błędy w rozumowaniu prowadzą do poważnych konsekwencji. Jak zostało to przedstawione, już sama wiara w niepojęte i niemożliwe do zaobserwowania istoty prowadzi do poważnych negatywnych następstw, lecz jeszcze gorsze jest świadome dążenie do faktycznej autodestrukcji swojego racjonalnego umysłu, będącego dla człowieka najważniejszym narzędziem przetrwania. Próba przeciwstawienia naturalnych pragnień i ambicji człowieka przeciwko niemu samemu czyni z niego niewolnika „wyższych wartości”, które nie są w stanie zapewnić mu szczęścia, dopóki nie usunie on ostatnich zabezpieczeń przed autodestrukcją umysłu. Obiektywizm z definicji opiera się na realnych potrzebach człowieka zarówno w sferze cielesnej, jak i psychicznej, dlatego też umożliwia on dążenie do szczęścia oraz jego osiągnięcie.

 

Conressor

26-10-2021, 23:42

Valid XHTML & CSS | Design by: LernVid.com